Hereticus

Aktuelno

Mit o prevladavanju prošlosti

Uskrsnuće, 1969 Boško Risimović

Uskrsnuće, 1969 Boško Risimović

Autor polazi od teze da je najdraži mit Savezne Republike Nemačke onaj o uspešnom pravnom suočavanju sa vladavinom nacionalsocijalizma. No ovaj mit ne može da izdrži niti jednu ozbiljnu proveru. U stvarnosti, krivično gonjenje zločina nacionalsocijalističkog režima nije bilo uspešno. Njegov zaključak je da je krivični progon nacističkih državnih zločina – i pored važnih procesa kao što je Aušvic-proces – ostalo samo u naznakama. Šta to znači ustavno pravno, nije teško zaključiti: Načelo, po kome su sve grane javne vlasti vezane ustavnim pravima (član 1, stav 3. Ustava SR Nemačke) i međunarodnim pravom (član 24. Ustava SR Nemačke) nije imalo zapravo nikakvo stvarno važenje u krivičnom gonjenju mnogih nacističkih zločina. Što se materijala i dokaza tiče, bilo je moguće još 1950. započeti veliki proces protiv Glavnog štaba bezbednosti Rajha, no uprkos obimnim predistražnim radnjama protiv 600 osumnjičenih, ovakav proces nije nikada pokrenut. Sa izuzetkom pojedinačnih sudskih procesa, Hitlerova komandna centrala je za zločine počinjene nad milionima ljudi ostala nekažnjena.

Ceo tekst (pdf)

Zaštita prava osoba sa invaliditetom u Srbiji

Milo Milunovic Ptice u kavezu 1958

“Ptice u kavezu” 1958, Milo Milunovic.

Invalidnost je dru­štveni fenomen koji dotiče praktično sve oblasti  dru­štvenog života i prati lju­dsku ­zajednicu­ od samih začetaka lju­dskog dru­štva. Polazeći od aksioma da osobama sa invaliditetom pripadaju­ sva lju­dska prava, neophodno je prilikom tu­mačenja i primene u­niverzalnih i regionalnih doku­mena­ta o lju­dskim pravima predu­zimati nu­žne mere kako bi ove osobe u­ praksi ravno­pravno u­živale prava garantovana pomenu­tim doku­mentima. Dosledna primena Standardnih pravila UN za izjednačavanje mogu­ćnosti koje se pru­žaju­ osobama sa invaliditetom, relevantnih regionalnih akata, angažman na u­sklađivanju ­propi­sa Repu­blike Srbije s odredbama Konvencije o pravima osoba sa invaliditetom i ratifikacija Konvencije predstavljaju ­dalje potrebne korake. Pored primene op­štih među­narodnih i regionalnih pravnih okvira, nu­žna je i zabrana diskriminacije osoba sa invaliditetom odgovaraju­ćim aktima u­nu­trašnjeg prava. Neophodno je dosledno poštovanje zabrane diskriminacije na osnovu ­fizičkog i intelektu­alnog invaliditeta iz Ustava Srbije (čl. 21, st. 3) i sprovođenje Zakona o sprečavanju­ diskriminacije osoba sa invaliditetom Repu­blike Srbije. Sve ove mere treba predu­­zimati u­saradnji sa osobama sa invaliditetom i njihovim organizacijama. Tako se stvaraju­ pravni okviri dru­štva u­kome će osobe sa invaliditetom imati jednake mogu­ćnosti za pu­no u­češće u­ svim oblastima života.

Ceo tekst (pdf)

Antun Augustinčić i Josip Broz

Vajar Antun Augustinčić vaja prvu bistu Josipa Broza u Jajcu, novembara 1943.

Autor pokazuje kako je Komunistička partija upotrebila najuglednije naučne ustanove u Srbiji za deifikaciju Josipa Broza Tita. U prvom delu teksta autor govori o tome kako je Srpska akademija nauka i umetnosti pretvorena u režimsku ustanovu, ubacivanjem režimu odanih naučnika i pridobijanjem i zastrašivanjem starih članova. Nakon takve “reorganizacije”, Tito je proglašen najvećim državnikom i vojnim strategom i primljen za njenog prvog počasnog člana. Drugi deo govori o ulozi Beogradskog univerziteta u deifikaciji diktatora. Univerzitet ga je, povodom 80. rođendana, najpre proglasio počasnim doktorom, s obrazloženjem da je tvorac “novog tipa civilizacije”. Nekoliko godina kasnije, Centar visokih vojnih škola ga je, uz ceremoniju, proglasio doktorom vojnih nauka, iako nije napisao doktorski rad niti ga je odbranio. Pored tih formalnih priznanja, te ugledne naučne ustanove su tokom celog diktatorovog života gradile njegov kult i snose deo odgovornosti za njegovu deifikaciju.

Ceo tekst (pdf)

O ravnopravnosti tereta i teretu ravnopravnosti

Vladimir Veličković fig. II, 1978.

Vladimir Veličković fig. II, 1978.

This article has arisen from some remarks heard in the public meetings organized by Center for Advanced Legal studies, a non-government expert organisation from Belgrade, in order to present the model of Law prohibiting discriminatory behavior towards the persons with disabilitiies to the general public in Sebia, particularly to the disabled people and their associations. The presented model has given rise to an interesting mixture of feelings and frustrated expectations, in which the uneasiness and resistance to certain aspects and consequences of rhe really applied non-discrimination principle have a prominent place, although these were not the prevailing attitudes of those taking part at the discussions. Using the famous Kipling’s phrase on “the white men’s burden”, the author has pointed to the inherent, psychological nature of the refusal to follow the non-discrimination principle in usual, tiresome, uninspirative daily activities by the disabled persons themselves. This opportunism of the discriminated victims is added to the well-known opportunism of the discrminating social environment to close a vitious circle of discrimination. This problem is not solvable only by legal means; it is to be solved by every individual human being for himself; it cannot be solved once for ever. The author has presented some examples from his own boyhood and adolescence in order to show some concrete aspects of this continious struggle for equality.

Ceo tekst (pdf)

Pravno savladavanje prošlosti – godina treća

Nikolai Andreev Head of Danton

Nikolaj Andreev “Dantonova glava”

Analysing, from the standpoint of legal overcoming of the past, both the actions of the new government undertaken in the first year after October 2000, and the things this government has not initiated or even announced, one does not get the impression that such actions and failures to act are based on a wellperceived and rounded concept of policy regarding the legal overcoming of the past, whether such policy be to forget or to remember. At any rate, no such concept has been made public, and hence the way in which the govenment had (if so!) set the course between the ,,Scylla of memory and Charybdis of oblivion” is a not a public matter. Members of the present govemment have failed to announce an overall legal overcoming of the past in the above-mentioned published programme from the opposition phase before October 2000. What happened then – a combination of armed peoples’ revolution and some elements of coupe d’état (arrangements with important members of police and armed forces), its second part in particular, contributes to certain inconsistencies and the porous nature of the subsequent policy towards the past.

Ceo tekst (pdf)